Groentips & Groeninfo

Aparte moestuinplant

Mierikswortel (Peperwortel) is een taaie, woekerende plant met grote bladeren en een wortel die een scherpe, mosterdachtige smaak heeft. Wanneer je hem een keer in de tuin geplant hebt, is hij niet meer weg te krijgen. Maar als je van de wortelsmaak houdt, kun je vele gerechten ermee kruiden, door de wortel uit te graven en te raspen.

Herkomst

Mierikswortel is afkomstig uit het Don-Wolga gebied in Rusland en wordt nu wereldwijd verbouwd. Hij komt in het wild voor op onbebouwde grond, op bouwland en langs rivieroevers. Tegenwoordig is de plant daar nog nauwelijks te vinden en moet dus in de tuin gekweekt worden.

 

In de Middeleeuwen werd mierikswortel gewaardeerd vanwege zijn geneeskrachtige eigenschappen. De Engelse botanist en kruidenkenner William Turner noemde het in 1548 "rode kool"; pas in 1597 werd het kruid mierik genoemd in Gerads kruidenboek. In die tijd werd het in Duitsland en Scandinavië gebruikt om de pikante specerij te maken die we nu kennen.

Naam

Het woord mierik is afgeleid van het oud Nederlandse meredic, wat meer radijs of de grotere radijs betekent (Duits Meer- Rettich).
Men vermoedt dat het woord armoracia afgeleid is van het Keltische Armoraker-volk.
Rusticana komt van het Latijnse woord rusticanus wat landelijk betekent

Plantkenmerken

In het voorjaar ontwikkelt zich vanuit de lange, vlezige penwortel een rozet van bladeren die snel uitgroeien tot een stevige plant. De lange, ovale en langgesteelde bladeren kunnen wel 1,5 m lang worden, zijn glanzend en licht getand. De stengel waaruit zich de bloemen ontwikkelen heeft ongesteelde, lancetvormige bladeren. De plant bloeit met trossen fijne, witte bloempjes in juni/juli alleen in erg warme zomers en ook dan niet altijd. Zij geuren aangenaam.
Mierikswortel is familie van tuinkers, radijs en rammenas en hoort bij de koolgewassen.

Standplaats

Mierikswortel groeit prima in de halfschaduw of zelfs in de schaduw. Hij houdt wel van lichte, voedzame en vochthoudende bodem. Hij is gemakkelijk te vermeerderen via stukjes wortel, die zonder problemen een nieuwe plant opleveren. De beste tijd hiervoor zijn de wintermaanden wanneer de plant in rust staat.

 

Mierikswortel heeft in de schaduw wel eens last van meeldauw omdat het vocht daar niet gauw genoeg opdroogt

Gebruik

Mierikswortel werd in de 16e eeuw in Nederland als medicinale plant geïntroduceerd. Tegenwoordig wordt hij meestal als keukenkruid geteeld om zijn pikante smaak. Hij is smaakmaker voor sausen, vlees en vis. Rauw gerasp kan men mierikswortel toevoegen aan allerlei soorten sla of dressings. Het jonge, verse blad is lekker in salades. Op het Internet zijn veel recepten met mierikswortel te vinden.
Mierikswortelsap kan men gebruiken om de huid te reinigen.
In Engeland hoort mierikswortel bij Roastbeef. In Oostenrijk is ham met ?Kren? het traditionele Paasgerecht. Hier wordt geraspte mierikswortel ook met geraspte appels vermengd en als pikante bijlage bij gebraden of gekookt vlees gegeven (Apfelkren).
Enkele planten langs de randen van het aardappelveld geplant zou tegen de bekende aardappelziekte Phytophtera beschermen.

Geneeskrachtige Eigenschappen

In verse mierikswortel zit vitamine C, magnesium, calcium, natrium, mosterdolie, singrine, bitterstoffen, eiwitten, hars en zetmeel. Het is een natuurlijk antibioticum en wordt toegepast bij infecties en koorts. De plant stimuleert de spijsvertering en mildert spierpijn.
Mierikswortel gerasp met honing vermengd helpt tegen hoest (niet voor kinderen!)
Mierikswortel vermengd met wijn kan tegen verkoudheden of ontsteking van de urinewegen ingenomen worden.

 

Culinair

De jonge bladeren hebben een mildere smaak dan de wortels en worden toegevoegd aan salades of patés van gerookte vis. De verse wortel wordt versnipperd en in een saus verwerkt die traditioneel bij rundvlees wordt geserveerd. De saus past ook heel goed bij gerookte vis, hardgekookte eieren en gevulde aubergine. Voor een mildere smaak mengt u geraspte appel, besprenkeld met citroensap en azijn, met mierikswortel.

Rode bietjes met rauwe geraspte mierikswortel er doorheen, maakt deze een beetje weeïg smakende groente pikant.

Mierikswortelsaus

2 - 3 stukken verse mierikswortel. 4 cl azijn. 115 g kwark. zout, peper en een mespuntje suiker. 4 theelepels verse, fijngehakte dille. Was en rasp de mierikswortel en bedek hem met azijn. Voor een fijnere structuur mengt u de mierikswortel en azijn met een elektrische mixer tot een puree. Roer dit door de kwark en breng op smaak met zout, peper, suiker en dille. Let op: Kan allergische reactie geven. Grote dosis veroorzaakt overgeven. Mag niet worden gegeten door personen met maagzweren of schildklierproblemen.

 

André Rombaut, redacteur De Tuingids

meer

Recepten

Met onze recepten kunt u inspiratie opdoen voor nieuwe gewassen in uw tuin of lekkere gerechten in uw keuken!

Succes, ennuh Eet smakelijk..

13
Dec
Westlandse buitenplaatsen van weleer
06
Dec
De kracht van kruiden - Blik op de tuin no. 879